Көтке қатысты сөздер

• Біреуге көтқұман болу – мәймөңке болу
• Бұралық сөз бұтыма, көлденең сөз көтіме (мәтел) – Әңгіме-өсекке мән бермеймін
• Көті тұрмады – Бата алмады, қорқып қалды

• Көтіне қыстырмау – Елемеу
• Көтінде жоқ, көсеумен қамшылайды – Өзінде жоқ нәрсемен мақтану
• Көтергені құрсын-ау, көтіме қолын тыққан соң  — Бүйткен көмегі құрысын, міндетсінетін болсаң.
• Ол үшін де көт керек, көтке бес келі ет керек – Ол үшін де өжеттілік пен ұятсыздық керек. (наглость)
• Бір көттен шыққан — аталас бауыр
• Көті бөлек — туыс емес
• Көтен төлеу —  артық төлеп қою, артық шығынға ұшырау
• Көтен ақы — жезөкшелердің табысы
• Көңіл сыйса, көт де сыяды – Сығылысып отырғанда айтатын сөз
• Көті бүрісу — қорқып отыру
• Көт терлету — ауыр еңбекпен айналысу
• Көтін ашып күлу — табалау
• Көтінен бал ашу — жалған болжам жасау
• Көті қышу — Әлденені бүлдіргісі келіп мазасы қашу
• Көргенді көттеген жеңеді – ақылдыны ұрысқақ жеңеді
• Көтінен боғы ағу — салақтық таныту
• Көптің бірі, көттің кірі — қоғамға пайдасы жоқ, сұр өмірін сүріп жүрген ортастатистикалы азамат.
• май көтен адам — ақ саусақ, (аттан түспейтін) компьютерден/телевизор алдынан/диваннан көтін көтермейтін адам.
• Көтіңе кірді ме? – саған нендей зияны бар?
• Көтке кіру — жағымпаздық
• Көтіңе кіріп, аузыңнан шығатын адам — бауыр етіңе кіріп кететін, жағымпаз
• Көтіңе шиқан шықсын! — қарғыстың бір түрі (мысал:”осырған адамның көтіне шиқан шықсын!”)
• Төсін берген әрі жат, көтін берген бері жат — анасын елемей қатын соңында кеткендерге айтылады
• Көтін қарату — теріс айналу
• көтін керу:
  1 мағнасы: дұрыс емес жігітті сойып кету
  2 мағнасы-билігі бар адамның  шалқаюы
• Көтіне қазық қағу — анальды жазаның  бір түрі, қазір тек ауыспалы мағынасында қолданылады
• көт айналып шыға алмау – айналшықтап қалу
• Көтінен кейін жүру – теріс жүру, артқа тарту, керісінше жасау
• Көтіне тар келу— қанағатсыз болу, азсыну
• Көтіне көпшік қою— қолпаштау, қолтығына су бүрку, мақтау
• Көтінің жүні қалың— “көкелері” дөкей, артында қорғаушысы мықты
• “Көтеу болғыр” — қарғыс түрі
• “Басыңнан көтің ассын!” — айтқанға көнбесең аулақ жүр!
• Көтіне тығу — сараңдықпен бермей қою, (орысша “зажать”)
• Көті ойнау — қорқып кету (сонымен қатар, “көті дірілдеу/қалтырау”)
• Көттасақ адам- көтпен қатар жүретін тасақ құсап, біреудің соңынан қалмайтындар жайлы. (с) Әбіләкі
• Көзім көрмесе, көтімді бөрі жесін — Не болса ол болсын, маған  қатысты болмаса болды. Яғни “сен тимесең мен тиме бадырақ көз!” дегенге келеді.
• Көтті саған кім берді? — Саған ондай мәртебені кім берді? Қандайхақың бар?
• Көңілсізден көтсіз туады — Әкесіне/шешесіне баласы сай (жаман мағынада)
• Көтті қысу — үндемей қалу, тынышталу, жөнімен жүру
• Көті қысқа — сенімсіз, шешімге келе алмайтын.
• Қу көт — бедеу (әйел)
• Көтің қурап қалсын! — бедеу болғыр (әйелге қарсы қарғыс)
• Көтін шұқу — тиісу, түртпектеу (мыысалы: Тыныш отырған бүркіттің көтін шұқып үркіттің)
• Көті ашылды — жаман/ұятты ісі, қылмысы аян болды
• Көт жалау — (“көтке кіру” ді қараңыз)
• Көтін жырту — 1) Аямай сазайын тарттыру, 2) Қиналу, (мыс. Көті жыртылғанша айқайлау, 2-ші мыс. “Неменең көтіңді жыртып отырсың, өздері-ақ шешеді)
• Көтін айыру — Жазалау, быт-шытын шығару
• Көті сезу — интуция арқылы сезу,
• Есектің көтін жу да, мал тап — Адал еңбекпен табыс табудан намыстанба.
• Көтіне қарау – өз шамасын білу, өз мүмкіндіктерін дұрыс бағалау;
• Көтіне қызыл бұрыш кіру —зыр жүгірді, қарбаластықтан немесе қорқыныштан тез әрекет жасау
• Иттің көтіне — бекерге (мыс. 20 жыл өмірім иттің көтіне!)
• Көті жер искемеу — демалмау, шапқылау
• Көті күю — 1) ызалану, ашулану 2) опық жеу
• Көтсіз, бос көт — қорқақ, ез
• Көтт құрттаған  — ісі шала, артында қылмысы, ұятты ісі бар
• Көті алтын ба еді? — Елден жоғары ме еді? Көптен артық па еді?
• Ұрының көті қуыс — Ұры әрқашан да сезікті, қорқақ болады
• Күштінің көті диірмен тартады —Қуатты адамның мүмкіндігі көп деген мағынада.
• Тұлпардың тері кеппес, сұлудың көті кеппес — Жақсы дүние бос жатпайды, немесе жақсыға бәрі ынтық деген мағынада.
• Құл құтырса құдыққа қармақ салар, күң құтырса көтіне бармақ салар — тез көтерілген адамның есіруі жайлы

Пайдаланылған ресурстар:

1. www.zhastar.biz
2. www.dinislam.kz